เครื่องปั้นดิน เผา ( CERAMICS )

CERAMICS หมายถึงผลิตภัณฑ์ที่นำมาปั้นแล้วเผา ซึ่งมีทั้งเคลือบและไม่เคลือบ ปัจจุบัน
CERAMICS ไม่ได้หมายถึงงานดินเผาไฟเคลือบเท่านั้น ยังรวมถึงงานเครื่องแก้ว ซีเมนต์
ปูนปลาสเตอร ์ เครื่องสุขภัณฑ์ ฉนวนไฟฟ้า และการเคลือบ บนโลหะ งานเครื่องปั้นดินเผา
แบ่งออกได้ 2 ประเภทใหญ่ๆคือ

          1. ศิลปอุตสาหกรรม ( Industrial Arts ) คือเครื่องปั้นดินเผาที่ออกมาในรูปของสิ่งของเครื่องใช้ประเภท เคลือบเช่น จาน ชามถ้วย โถ กระเบื้องมุงหลังคา อิฐทนไฟ ท่อดินเผา เครื่องสุขภัณฑ์ กระเบื้องปูพื้น เป็นต้น

          2. ศิลปบริสุทธิ์ ( Fine Arts ) คืองานเครื่องเคลือบดินเผาที่ออกมาในรูปของงานศิลปะ ไม่ได้มุ่งหมายเกี่ยว กับการใช้สอย ในสมัยโบราณมักทำขึ้นเพื่อศาสนา เพื่อความศรัทธา เช่นพระพุทธรูป รูปเคารพ หรือรูป สัตว์ต่างๆตามคตินิยม ปัจจุบัน ไม่ได้มุ่งเรื่องทางศาสนา แต่เพื่อแสดงออกอย่างอิสระตามความคิดของ ผู้สร้างสรรค์

ลักษณะของเครื่องปั้นดินเผา แบ่งออกได้ 3 ลักษณะที่สำคัญ คือ

          1. Earthern Ware เป็นเครื่องปั้นดินเผาระดับต่ำสุด มีทั้งแบบเคลือบและไม่เคลือบ เผาในอุณหภูมิต่ำ เนื้อดินหยาบได้แก่ อิฐ กระถาง หม้อดิน น้ำต้น(คณโฑ) ถ้วย จาน ชาม โอ่ง ไห ฯลฯ

          2. Stone Ware เป็นเครื่องปั้นดินเผาเคลือบที่มีส่วนผสมของแร่ธาตุต่างๆ อาท ิ แร่ยิปซัม แร่ควอตซ์ ผสมในเนื้อดินปั้นแล้ว เผาในอุณหภูมิสูง จะได้เครื่องปั้นดินเผาเนื้อแกร่งกันน้ำ และกันซึมได้ เป็นพวกฉนวนไฟฟ้า จาน ชามกระเบื้อง แก้ว เครื่องสุขภัณฑ์ กระเบื้องปูพื้น บุผนัง ฯลฯ

          3. Porcelain เป็นเครื่องปั้นดินเผาชั้นดี ที่สุดเนื้อดินปั้นมีเนื้อละเอียดผสมแร่ธาตุต่างๆและเถ้ากระดูกวัว ( Bone China) แล้ว เผาในอุณหภูมิสูงมากจนถึงจุดสุกตัว เนื้อดินปั้นและส่วนประกอบหลอมละลาย เป็นเนื้อเดียวกัน ถ้าผลิตภัณฑ์เนื้อบาง จะมีลักษณะโปร่งแสง เนื้อแกร่ง กันน้ำกันซึม ทนทานต่อสาร ละลายและสารเคมีทุกชนิด ทนความร้อนสูง มักใช้ผลิต อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์หรือชิ้นส่วนที่ต้อง การความทนทานมาก ไม่ค่อยนิยมทำเป็นภาชนะเช่น จาน ชาม ถ้วย เนื่อง จากมีต้นทุนการผลิตสูง ทำให้มีราคาแพงมาก

การผลิตเครื่องปั้นดินเผา โดยทั่วไปมีขั้นตอนในการผลิตอย่างง่ายๆดังต่อไปนี้
1.การเตรียมดิน
2. การขึ้นรูปทรง โดยทั่วไปทำได้ 7 วิธีคือ
2.1. การขึ้นรูปทรงโดยวิธีขด
2.2. การขึ้นรูปทรงโดยวิธีต่อแผ่น
2.3. การขึ้นรูปทรงโดยวิธีปั้น - ทุบ - ตี
2.4. การขึ้นรูปทรงโดยวิธีกดแบบ
2.5. การขึ้นรูปทรงโดยวิธีหล่อแบบ
2.6 การขึ้นรูปทรงโดยวิธีใช้แป้นหมุน
2.7. การขึ้นรูปทรงโดยวิธีใช้ใบมีด
3. การตกแต่งลวดลาย ตกแต่งผิว ทำได้หลายวิธี คือ
3.1. ปั้นตกแต่งลายนูน ใส่หูจับ ฯลฯ
3.2. กด - ทาบหรือกลิ้งลาย

3.3. แกะสลักลวดลาย
3.4. ฉลุลวดลาย
3.5. ใช้สีเขียนลาย
4. การเผา
5. การเคลือบ